Print this pageHemen Yayımlanmak Üzere
23 Ocak 2012
(English)
AİHM Türkiye’nin vicdani retçilerin haklarını koruma yükümlülüğünü tekrar vurguluyor
STRASBOURG, Fransa—Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) 17 Ocak 2012 tarihinde, Yehova’nın Şahidi olan ve askerlik yapmayı vicdanen reddeden Feti Demirtaş’ı suçlu bulan Türkiye’nin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 3, 9 ve 6.1 sayılı maddelerini ihlal ettiğine oybirliğiyle karar verdi.
Feti Demirtaş ilk defa 2005’te askere çağrıldı. Aşağılayıcı muamele görerek defalarca tutuklandı ve tutukluyken sık sık dövüldü. Hakkında birçok dava açıldı ve birçok kez hapse atıldı. Toplam 554 gün hapis yattıktan sonra Haziran 2007’de serbest bırakıldı. Demirtaş maruz kaldığı korkunç muameleye rağmen Kutsal Kitaba dayanan inançlarından ödün vermeyince, onu askerlikten çıkarmak amacıyla zihinsel bir hastalığı olduğunu ileri süren kalıcı bir rapor hazırlandı. AİHM, davanın karar metninde Türk yetkililerinin Demirtaş’a insanlık dışı şekilde davrandığını ve davasına bakarken onun vicdan özgürlüğü hakkını ihlal ettiklerini kaydetti. Ayrıca, Demirtaş’ın hiçbir zaman orduya katılmayı kabul etmediğine değinerek askeri mahkemede yargılanmasının usule aykırı olduğuna karar verdi.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi 7 Temmuz 2011’de, Ermenistan’a karşı açılan Bayatyan davasında dönüm noktası niteliğinde bir karar vererek tarihinde ilk kez vicdani retçilerin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 9. maddesinin (vicdan özgürlüğü) koruması altında olduğuna hükmetti. Bu, Türkiye de dahil Avrupa Konseyi’ne üye olan tüm ülkeler için bağlayıcı bir karardır. Daha yakın zamanda 22 Kasım 2011’de, Türkiye’ye karşı açılan Erçep davasında AİHM, Yunus Erçep’i vicdani retçi olmasından dolayı onun hakkında defalarca dava açıp suçlu bulan Türkiye’nin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6 ve 9. maddelerini ihlal ettiğine karar verdi. Tüm bu mahkeme kararları nedeniyle Türkiye gibi birçok ülke, vicdani retçilere yaptığı muameleyi gözden geçirme ve kanunlarını Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’yle uyumlu hale getirme yükümlülüğü altındadır.
İletişim:
J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5600
Türkiye: Ahmet Yorulmaz, tel. +90 535 742 63 14
Belçika: European Association of Jehovah’s Christian Witnesses, tel. +32 2 782 0015
Britanya: European Association of Jehovah’s Christian Witnesses, tel. +44 208 906 2211
Hukuki İletişim: Office of General Counsel, tel. +1 845 306 0711